Trong bối cảnh thương mại điện tử, kinh doanh trực tuyến và hoạt động quảng bá thương hiệu trên môi trường số phát triển mạnh mẽ, tình trạng xâm phạm nhãn hiệu tại Việt Nam đang ngày càng gia tăng với nhiều hình thức tinh vi và khó kiểm soát hơn. Các hành vi phổ biến hiện nay bao gồm làm giả nhãn hiệu, sử dụng dấu hiệu tương tự gây nhầm lẫn, sao chép bao bì sản phẩm, đăng bán hàng hóa vi phạm trên sàn thương mại điện tử hoặc sử dụng trái phép nhãn hiệu trong hoạt động quảng cáo, website và mạng xã hội.
Đối với doanh nghiệp, nhãn hiệu không chỉ là dấu hiệu phân biệt hàng hóa, dịch vụ mà còn là tài sản thương mại quan trọng gắn liền với uy tín, thị phần và giá trị thương hiệu. Vì vậy, việc xử lý kịp thời hành vi xâm phạm nhãn hiệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp và duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Việc xử lý hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu tại Việt Nam năm 2026 hiện được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản pháp luật sau:
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, một hành vi có thể bị xem là xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu khi tổ chức, cá nhân sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đang được bảo hộ cho hàng hóa hoặc dịch vụ trùng hoặc tương tự mà không được sự cho phép của chủ sở hữu nhãn hiệu.
Các hành vi xâm phạm nhãn hiệu thường gặp bao gồm:
Trong nhiều trường hợp, việc đánh giá yếu tố xâm phạm cần có ý kiến chuyên môn hoặc kết luận giám định sở hữu công nghiệp phục vụ quá trình xử lý.
Theo Điều 198 Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, chủ sở hữu nhãn hiệu có quyền áp dụng các biện pháp tự bảo vệ nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bao gồm:
Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ và lựa chọn đúng biện pháp xử lý ngay từ đầu có ý nghĩa rất quan trọng đối với hiệu quả thực thi quyền nhãn hiệu.
Theo Điều 199 Luật Sở hữu trí tuệ, hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu có thể bị xử lý bằng biện pháp dân sự, hành chính hoặc hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan có thẩm quyền còn có thể áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời hoặc biện pháp kiểm soát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu công nghiệp.
Biện pháp dân sự thường được áp dụng khi chủ sở hữu nhãn hiệu muốn yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hoặc bồi thường thiệt hại.
Theo Điều 202 Luật Sở hữu trí tuệ, Tòa án có thể áp dụng các biện pháp dân sự như:
Biện pháp dân sự phù hợp trong các vụ việc có thiệt hại lớn, tranh chấp kéo dài hoặc cần yêu cầu bồi thường thiệt hại thực tế. Tuy nhiên, chủ sở hữu nhãn hiệu cần chứng minh được quyền sở hữu hợp pháp, hành vi xâm phạm và thiệt hại phát sinh.
Trong nhiều vụ tranh chấp nhãn hiệu quy mô lớn, đây là biện pháp mang tính bảo vệ lâu dài và có giá trị răn đe cao đối với bên vi phạm.
Xử lý hành chính hiện vẫn là biện pháp được áp dụng phổ biến nhất đối với các vụ việc xâm phạm nhãn hiệu tại Việt Nam, đặc biệt trong các trường hợp:
Ưu điểm lớn nhất của biện pháp hành chính là thời gian xử lý tương đối nhanh và có hiệu quả cao trong việc ngăn chặn hàng hóa vi phạm lưu thông trên thị trường.
Đối với các vụ việc liên quan đến thương mại điện tử hoặc môi trường mạng, doanh nghiệp thường cần phối hợp đồng thời với sàn thương mại điện tử, nền tảng số hoặc nhà cung cấp dịch vụ trung gian để yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Đối với các hành vi xâm phạm nhãn hiệu có tính chất nghiêm trọng, có tổ chức hoặc thu lợi bất chính lớn, cá nhân hoặc pháp nhân thương mại vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 226 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.
Trách nhiệm hình sự chủ yếu áp dụng đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hoặc hàng hóa giả mạo chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam.
Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, hình phạt có thể bao gồm:
Biện pháp hình sự có tính răn đe mạnh nhất trong hệ thống bảo vệ quyền đối với nhãn hiệu tại Việt Nam hiện nay. Tuy nhiên, không phải mọi hành vi sử dụng dấu hiệu tương tự gây nhầm lẫn đều mặc nhiên bị xử lý hình sự. Trên thực tế, trách nhiệm hình sự chủ yếu được áp dụng đối với các vụ việc hàng giả nhãn hiệu có quy mô thương mại hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng.
Không phải mọi vụ việc xâm phạm nhãn hiệu đều phù hợp với cùng một phương án xử lý.
Trên thực tế:
Trong nhiều trường hợp, chiến lược hiệu quả là kết hợp đồng thời nhiều biện pháp nhằm tối ưu khả năng bảo vệ thương hiệu và quyền lợi của doanh nghiệp.
ADVN Law hỗ trợ doanh nghiệp trong các vấn đề liên quan đến bảo vệ và thực thi quyền đối với nhãn hiệu tại Việt Nam, bao gồm:
Liên hệ tư vấn
Liên hệ ngay để được đánh giá hồ sơ và đề xuất phương án xử lý tối ưu
- Địa chỉ: F2&F3, số 2 Phùng Khắc Khoan, Phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh
- Điện thoại: 0903.693.301 – 0909.393.329
- Email: advnlaw@gmail.com
- Website: advnlaw.vn
