Tranh chấp thừa kế là một trong những loại tranh chấp dân sự phổ biến, phát sinh từ mâu thuẫn quyền lợi giữa những người có liên quan đến di sản. Đặc biệt, tranh chấp thừa kế theo di chúc thường phức tạp và nhạy cảm vì liên quan đến quan hệ huyết thống, gia đình.
Tranh chấp thừa kế là một trong những loại tranh chấp dân sự phổ biến, phát sinh từ mâu thuẫn quyền lợi giữa những người có liên quan đến di sản. Đặc biệt, tranh chấp thừa kế theo di chúc thường phức tạp và nhạy cảm vì liên quan đến quan hệ huyết thống, gia đình.
Trong bài viết dưới đây, Công ty Luật A.D.V.N sẽ cung cấp thông tin pháp lý chi tiết và quy trình xử lý tranh chấp thừa kế theo di chúc theo quy định pháp luật hiện hành.
Bộ luật Dân sự 2015
Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015
2. Thừa Kế Theo Di Chúc Là Gì?
Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.
Thừa kế theo di chúc là việc dịch chuyển di sản từ người đã mất cho người khác theo đúng ý nguyện được thể hiện trong di chúc.
3. Quyền Của Người Lập Di Chúc
Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự, người lập di chúc có các quyền sau:
Chỉ định người thừa kế hoặc truất quyền hưởng di sản
Phân chia phần di sản cho từng người
Dành tài sản để di tặng, thờ cúng
Giao nghĩa vụ cho người thừa kế
Chỉ định người quản lý di sản, người phân chia di sản
4. Hình Thức Và Hiệu Lực Của Di Chúc
4.1 Hình thức di chúc
Di chúc bằng văn bản: Có hoặc không có người làm chứng, có thể công chứng hoặc chứng thực
Di chúc miệng: Chỉ hợp pháp khi tính mạng bị đe dọa, có ít nhất 02 người làm chứng và phải được xác nhận trong 5 ngày làm việc
4.2 Điều kiện để di chúc hợp pháp
Người lập di chúc minh mẫn, tự nguyện
Nội dung không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội
Hình thức di chúc đúng quy định pháp luật
Di chúc của người từ 15 đến dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha mẹ/người giám hộ
4.3 Hiệu lực của di chúc
Di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế – tức là khi người để lại tài sản qua đời hoặc bị Tòa tuyên bố đã chết (khoản 1 Điều 643 BLDS 2015).
Di chúc mất hiệu lực một phần hoặc toàn bộ nếu:
Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc
Tài sản không còn tại thời điểm mở thừa kế
Người thừa kế không đủ điều kiện được hưởng di sản
5. Người Thừa Kế Không Phụ Thuộc Nội Dung Di Chúc
Theo Điều 644 BLDS 2015, các đối tượng sau vẫn được hưởng phần di sản bắt buộc (2/3 suất thừa kế theo pháp luật) nếu không được hưởng hoặc hưởng ít hơn trong di chúc:
Con chưa thành niên
Vợ/chồng, cha, mẹ
Con đã thành niên nhưng mất khả năng lao động
6. Các Loại Tranh Chấp Thừa Kế Theo Di Chúc Thường Gặp
Tranh chấp chia di sản thừa kế
Tranh chấp về hiệu lực di chúc
Tranh chấp nghĩa vụ người lập di chúc giao cho người thừa kế
7. Quy Trình Giải Quyết Tranh Chấp Thừa Kế Theo Di Chúc
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện
Đơn khởi kiện
Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (CMND, hộ khẩu, giấy khai sinh...)
Giấy chứng tử của người để lại di sản
Danh sách và chứng cứ về tài sản thừa kế
Tài liệu liên quan khác
Bước 2: Nộp hồ sơ đến Tòa án có thẩm quyền
Trực tiếp tại Tòa án
Qua bưu điện
Trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử TAND (nếu có)
Bước 3: Tòa án tiếp nhận và thụ lý
Tòa án thông báo nộp tạm ứng án phí
Người khởi kiện nộp tiền tạm ứng trong vòng 15 ngày
Tòa án thụ lý, tiến hành xét xử sơ thẩm
Trường hợp có kháng cáo hoặc kháng nghị, vụ án sẽ được xét xử phúc thẩm hoặc theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm theo quy định.
8. Thẩm Quyền Giải Quyết Tranh Chấp Thừa Kế
TAND cấp huyện: Tranh chấp thông thường trong nước
TAND cấp tỉnh: Tranh chấp có yếu tố nước ngoài, hoặc được TAND cấp huyện chuyển lên
Theo lãnh thổ:
Nếu di sản là bất động sản: Tòa nơi có bất động sản
Nếu di sản là động sản: Tòa nơi bị đơn cư trú hoặc theo lựa chọn của nguyên đơn
9. Thời Hiệu Khởi Kiện Tranh Chấp Thừa Kế Theo Di Chúc
Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015:
30 năm đối với bất động sản
10 năm đối với động sản
03 năm để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản của người đã mất
Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ, hãy liên hệ ADVN LAW để được tư vấn chi tiết.
- Địa chỉ: F2&F3, số 2 Phùng Khắc Khoan, Phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh
- Điện thoại: 0903.693.301 – 0909.393.329
- Email: vanphongluatsuadvn@gmail.com; advnlaw@gmail.com
